Mâm Rau Bình Dị Đẹp Như Một Bức Tranh
Rất nhiều món ăn chỉ cần nhìn đã thấy ngon.
Không phải vì được bày biện cầu kỳ.
Mà vì màu sắc của thiên nhiên, Ngũ Quả Chấm Tương là bức tranh đẹp bình dị.
Người ta gọi là “ngũ quả”, nhưng thực ra không nhất thiết phải đúng năm loại.
Có khi năm, Cũng có khi sáu.
Thậm chí nhiều hơn.
Miễn là có đủ những loại rau củ quen thuộc trong khu vườn hay ngoài chợ.
Đó mới là điều quan trọng.
Một Đĩa Ngũ Quả Chấm Tương Là Một Bức Tranh
Má tôi thường chọn những loại rau củ rất dễ tìm.
Một ít cà rốt. Một khúc bầu. Vài bông súp lơ. Một nắm rau má. Ít đọt bí đỏ non.
Đôi khi thêm đậu bắp, bí xanh hay cải ngọt nếu có sẵn.
Điều làm tôi thích nhất là khi tất cả được bày lên cùng một chiếc đĩa.
Màu xanh của rau.
Màu trắng ngà của bầu.
Màu vàng nhạt của súp lơ.
Màu cam của cà rốt.
Nhìn đơn sơ mà tươi mát như vừa mang cả khu vườn lên mâm cơm.
Linh Hồn Không Nằm Ở Rau
Mà nằm ở… chén tương.
Nhiều người nghĩ chỉ cần chao là đủ.
Má tôi thì không.
Bà pha chén tương theo cách rất riêng.
- Một viên chao.
- Hai muỗng xì dầu.
- Hai muỗng nước lọc.
- Một muỗng cà phê đường.
Tất cả được đánh thật nhuyễn.
Rồi thêm…
- hai muỗng cà phê dấm táo.
- Cuối cùng là đậu phộng rang vàng, xay mịn.
- Vài lát ớt đỏ.
Nhẹ nhàng trộn đều, cho tất cả quyện vào nhau.
Nhìn chén tương không có gì đặc biệt.
Nhưng chỉ cần chấm thử một miếng rau là sẽ hiểu vì sao Má luôn giữ cách pha ấy suốt nhiều năm.
Điều lạ là người ăn không còn thấy vị mặn của chao.
Không còn thấy vị đậm của xì dầu.
Mà chỉ cảm nhận được vị ngọt của rau, vị bùi của đậu phộng, chút béo của chao và chút chua rất nhẹ làm mọi thứ hài hòa với nhau. Đó mới là đúng điệu của dĩa ngũ quả chấm tương.
Rau Luộc Cũng Có Cách Luộc
Không cần quá cầu kỳ, nhưng luộc ngũ quả chấm tương phải có cách.
Không bao giờ luộc tất cả cùng một nồi.
Đó là nguyên tắc .
Nồi nước phải thật sôi. Chỉ thêm một ít muối.
Rau củ được luộc từng loại một.
Loại nào chín tới sẽ vớt ngay.
Rồi nhúng nhanh qua nước nguội.
Sau đó trải mỏng lên rổ cho ráo.
Không xếp dày. Không ủ cụm. Không đậy kín.
Nhờ vậy, từng loại rau vẫn giữ được màu sắc tươi, độ giòn và hương vị riêng.
Má luôn luộc những loại củ trước.
Rồi mới đến các loại rau lá.
Mỗi thứ đều được đối xử bằng sự cẩn thận như nhau. Đó là cách sông của ngũ quả chắm tương.
Một Đĩa Rau Nhưng Không Hề Đơn Điệu
Có người nghĩ ăn rau sẽ nhạt.
Có người nghĩ món chay sẽ thiếu hấp dẫn.
Nhưng với đĩa Ngũ Quả Chấm Tương, điều đầu tiên người ta cảm nhận lại là sự phong phú.
Mỗi miếng rau mang một hương vị.
Mỗi loại củ có một độ giòn khác nhau.
Mỗi màu sắc làm bữa cơm thêm vui mắt.
Và tất cả được kết nối bằng chén tương pha chao thơm bùi.
Không có nguyên liệu nào lấn át nguyên liệu nào.
Chỉ nhẹ nhàng nâng nhau lên.
Có Những Bữa Cơm Không Cần Nhiều Món
Một đĩa rau. Một chén tương. Một bát cơm nóng.
Thế là đủ.
Không phải vì thiếu.
Mà vì đôi khi cơ thể chỉ cần những điều giản dị như vậy.
Ăn một miếng rau.
Chấm nhẹ vào chén tương.
Nhai thật chậm, lắng nghe hương vị thiên nhiên lắng vào người.
Rồi chợt thấy người nhẹ đi.
Mà lòng cũng nhẹ theo.
Có lẽ hạnh phúc của những bữa cơm ngày xưa cũng chỉ đơn giản đến thế.
Góc Chay Tịnh – Để Lòng Thanh Thản
Má tôi chưa bao giờ nói về dinh dưỡng.
Cũng không nói đến vitamin hay chất xơ.
Má chỉ bảo:
“Trong bữa cơm nên có nhiều màu của rau củ thì ăn sẽ ngon mắt, ngon miệng.”
Lớn lên, tôi mới hiểu.
Đó không chỉ là cách nấu ăn. Mà còn là cách sống.
Biết trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng.
Biết ăn vừa đủ.
Biết để mỗi bữa cơm trở thành khoảng thời gian bình yên của cả gia đình. Ngũ quả chấm tương là như vậy.
Ký ức bếp nhà
Ngũ quả chấm tương được ghi lại từ căn bếp của Má tôi – Bà Mười Hùng.
Xin được kính dâng lên Má với tất cả lòng biết ơn.

