Xôi Cá Nha Trang – Một Miền Thương Nhớ
Với tôi, xôi cá Nha Trang là một món ăn của những kỷ niệm đẹp.
Từ những ngày còn nhỏ, má thường dắt tôi đến góc đường Sinh Trung – Nguyễn Thái Học. Một thúng xôi nhỏ nghi ngút khói của bà cụ già luôn tấp nập người mua. Có bác xích lô vừa dừng xe, anh công nhân tranh thủ bữa sáng trước giờ làm, hay một người thư ký mặc áo sơ mi trắng đứng chờ đến lượt.
Ai cũng chỉ mong có một gói xôi nóng hổi với vài muỗng cá cơm kho rim thơm nức.
Những con cá cơm nhỏ cong mình trong màu nâu óng của nước kho, xen vài trái ớt đỏ chín, phủ thêm chút mỡ hành xanh thơm. Chỉ bấy nhiêu thôi mà đủ làm ấm lòng biết bao người lao động giữa buổi sáng thành phố biển.
Nhiều năm sau, bà cụ nghỉ bán. Người con gái tiếp tục gánh xôi một thời gian rồi cũng khép lại nghề cũ để dành điều kiện cho các con học đại học.
Thúng xôi cá ngày nào không còn nữa.
Nhưng hương thơm của nếp mới, vị cá cơm kho rim và hình ảnh những buổi sáng bình yên ấy vẫn luôn ở lại trong ký ức, như một phần không thể thiếu của Nha Trang.


Vì Sao Xôi Cá Trở Thành Đặc Sản Nha Trang?
Khác với nhiều nơi dùng thịt, chả hay lạp xưởng ăn cùng xôi, người Nha Trang chọn cá biển kho rim làm món ăn kèm.
Chính sự kết hợp giữa:
- Xôi nếp dẻo thơm.
- Cá cơm hoặc cá nục kho rim.
- Mỡ hành.
- Hành phi.
- Ớt kho.
đã tạo nên hương vị rất riêng, vừa mặn, ngọt, cay nhẹ lại đậm đà vị biển.
Đây là món ăn bình dân nhưng chứa đựng nét tinh tế của người dân miền biển.
Bí Quyết Đồ Xôi Ngon
Một gói xôi ngon bắt đầu từ hạt nếp.
Nguyên liệu
- 500 g nếp ngon. Ngon nhất là nếp nương đồi bắc hay nếp sáp nam bộ.
- 2 muỗng cà phê muối.
- 2 thìa canh dầu ăn hoặc mỡ gà.
- Lá dứa (tùy chọn).
Cách làm
Bước 1
Vo nếp nhẹ tay rồi ngâm từ 6–8 giờ hoặc qua đêm, nên cho thêm 1 muỗng cà phê muối.
Bước 2
Xả hết nước ngâm qua đêm, chưa nước mới vào khuấy nhẹ rồi chắt sạch. Có thể lặp lại 2-3 lần.
Vớt nếp, để ráo và trộn đều với muối, rưới 1 muỗng cà phê dầu ăn.
Bước 3
Đun nước sôi rồi cho nếp vào xửng hấp đã xếp sẵn lá dứa.
Bước 4
Đồ khoảng 30 phút.
Mở nắp, đảo nhẹ.
Tắt bếp để xôi nghỉ 10-15 phút
Sau đó tiếp tục hấp thêm 15-20 phút
Hạt xôi đạt yêu cầu khi căng bóng, dẻo nhưng vẫn tơi, không nhão.

Cách Kho Rim Cá Cơm Chuẩn Vị Nha Trang
Nguyên liệu
- 300 g cá cơm tươi
- 2 thìa nước mắm ngon.
- 1 thìa đường.
- 1 thìa nước màu.
- Tỏi băm.
- Hành tím băm nhuyễn
- Tiêu.
- Ớt chín nguyên trái. Nếu được ớt trái phơi khô thì ngon hơn.
- Một ít dầu ăn.
Thực hiện
Dùng nồi chuyên kho hay nồi có vung đậy kín.
Phi thơm hành tỏi vừa thơm, thêm nước mắm, đường, tiêu nước màu và ớt trái.
Tùy vào mắm có thể pha thêm nước vào và nấu sôi nước kho.
Khi ngửi thấy thơm mùi tiêu là nước kho vừa tới.
Nhắc nồi xuống bếp để nguội bớt cho cá vào đảo nhẹ hoặc lắc quai nồi cho cá thấm đều nước kho.
Nếu có thời gian để 15 phút- 20 phút cho cá thấm nước kho.
Mở lửa vừa chờ nồi cá sôi nước, vớt sạch bọt.
Đậy kín nồi kho mở lửa nhỏ nhất có thể, kho riu riu khoảng 30 phút hoặc nhiều hơn.
Mở nắp vung xem nước kho còn nhiều ít, dùng tay cầm 2 quai nồi lắc nhẹ để nước kho phủ đều cá.
Việc này có thê lặp lại nhiều lần. Tuyệt không dùng đũa muỗng đảo cá.
Có thể nếm cá lúc này để biết mặn ngọt để nêm nếm lần hai.
Nếu thích ăn cay có thể thêm ớt bột.
Nếu nước kho đã sánh đậy nắp vung kho lửa nhỏ thêm 10 phút
Nếu nước kho còn nhiều mở nắp vung kho thêm chờ nước kho sánh lại.
Cá kho đạt chuẩn khi cá săn cứng, bóng đẹp. Cá không đỗ phấn.
Nước kho sánh lại còn khoảng 1/3 cá, vị vừa ăn không mặn cay nhẹ.
Bí Quyết Làm Nên Hương Vị Khó Quên
Một gói xôi cá ngon không cần nhiều nguyên liệu.
Chỉ cần:
- Xôi còn nóng.
- Cá kho vừa tới.
- Mỡ hành thơm.
- Chút hành phi giòn.
- Một trái ớt rim.
Từng hạt xôi quyện với vị mặn ngọt của cá cơm tạo nên hương vị mộc mạc nhưng khiến ai từng ăn cũng khó quên.
Xôi Cá – Không Chỉ Là Món Ăn
Đối với nhiều người Nha Trang, xôi cá không đơn thuần là bữa sáng.
Đó là ký ức về một góc phố cũ.
Là tiếng rao quen thuộc mỗi sớm.
Là hình ảnh người bán hàng cần mẫn bên thúng xôi nghi ngút khói.
Là mùi thơm của nếp mới hòa quyện với cá kho rim, theo gió biển len vào từng con hẻm nhỏ.
Có những món ăn dù thời gian có trôi qua vẫn luôn ở lại trong lòng người.
Xôi cá Nha Trang chính là một món ăn như thế.
Kết Luận
Giữa rất nhiều món ngon của thành phố biển, xôi cá Nha Trang vẫn giữ được nét riêng bởi sự giản dị và đậm đà. Không cần nguyên liệu cầu kỳ, chỉ với nếp ngon, cá cơm kho rim và chút mỡ hành, món ăn đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ.
Nếu có dịp đến Nha Trang, hãy dậy sớm, tìm một gói xôi cá nóng hổi và thưởng thức. Có thể bạn sẽ hiểu vì sao món ăn bình dân ấy lại khiến bao người xa quê luôn nhớ mãi.

